HL7 Nedir? HL7 Mesaj Formatı Rehberi
HL7 (Health Level Seven), sağlık bilişiminde farklı sistemler arasında klinik ve idari verilerin elektronik olarak paylaşılmasını sağlayan uluslararası bir standarttır. "Level Seven" ifadesi, OSI (Open Systems Interconnection) modelinin 7. katmanı olan uygulama katmanına atıfta bulunur.
HL7 Neden Önemlidir?
Hastanelerde onlarca farklı marka ve model medikal cihaz bulunur: hasta başı monitörler, ventilatörler, infüzyon pompaları, laboratuvar cihazları ve daha fazlası. Her cihaz kendi formatında veri üretir. HL7 standardı, bu farklı formatları ortak bir dile çevirerek:
- HBYS (Hastane Bilgi Yönetim Sistemi) ile sorunsuz entegrasyon sağlar
- PDMS (Patient Data Management System) sistemlerine otomatik veri aktarımı yapar
- Manuel veri girişini ortadan kaldırarak hata oranını sıfırlar
- Klinik karar destek sistemlerini gerçek zamanlı verilerle besler
HL7 v2.x Mesaj Yapısı
HL7 v2.x, en yaygın kullanılan versiyondur. Mesajlar metin tabanlıdır ve segmentlerden oluşur. Her segment bir satırdır ve | (pipe) karakteri ile alanlara ayrılır.
Temel Segmentler
- MSH (Message Header) — Mesajın kimlik bilgisi: gönderen, alıcı, mesaj tipi, tarih
- PID (Patient Identification) — Hasta kimlik bilgileri: ad, soyad, TC kimlik, doğum tarihi
- PV1 (Patient Visit) — Hasta ziyaret bilgileri: servis, yatak, doktor
- OBR (Observation Request) — Gözlem talebi: hangi test/ölçüm yapıldı
- OBX (Observation Result) — Gözlem sonucu: ölçüm değeri, birimi, referans aralığı
Örnek HL7 Mesajı (ORU^R01)
ORU^R01, medikal cihazlardan gelen ölçüm sonuçlarını taşıyan en yaygın mesaj tipidir. Bir hasta başı monitörden gelen örnek mesaj:
MSH|^~\&|HL7CEVIRICI|ICU|HBYS|HOSPITAL|20260315120000||ORU^R01|MSG001|P|2.5 PID|1||12345^^^HOSP||YILMAZ^AHMET||19800115|M PV1|1|I|ICU^BED-05 OBR|1|||VITALS OBX|1|NM|HR^Heart Rate||78|bpm|60-100|N OBX|2|NM|SPO2^Oxygen Saturation||97|%|95-100|N OBX|3|NM|NIBP_SYS^Systolic BP||120|mmHg|90-140|N OBX|4|NM|NIBP_DIA^Diastolic BP||80|mmHg|60-90|N OBX|5|NM|TEMP^Temperature||36.8|C|36.1-37.2|N
HL7 Mesaj Tipleri
En sık kullanılan HL7 mesaj tipleri:
- ORU^R01 — Observation Result (ölçüm sonuçları, vital bulgular)
- ADT^A01 — Admit/Discharge/Transfer (hasta kabul)
- ORM^O01 — Order Message (sipariş/istek)
- ACK — Acknowledgment (onay yanıtı)
HL7 Çevirici ile HL7 Dönüşümü
HL7 Çevirici, medikal cihazların RS232 seri port veya Ethernet çıkışından aldığı ham verileri otomatik olarak HL7 v2.x formatına dönüştürür. Cihazın kendi protokolünü anlayarak, yukarıdaki gibi standart HL7 mesajları oluşturur ve HBYS/PDMS sistemlerine iletir.
Kurulum için karmaşık yazılım veya yapılandırma gerekmez — tak-çalıştır basitliğinde çalışır.